του Γιάννη Τσιμπονίδη
Σύμφωνα με τον γνωστό γεωπόνο Βασίλη Έξαρχο (MSc, PhD Candidate), η Συμβουλευτική Ακτινιδίων μπορεί να συμβάλει ουσιαστικά στην επιτυχημένη πορεία του κτήματος, όταν στηρίζεται σε σταθερή συνεργασία, υπακοή και υπάρχει συνέπεια στην εφαρμογή των οδηγιών από μέρους των παραγωγών.
Οι βασικές προϋποθέσεις της συνεργασίας
Για να είναι αποτελεσματική η συνεργασία, ο κ. Έξαρχος θέτει τρεις βασικές προϋποθέσεις:
1) Εξειδίκευση και επαρκής χρόνος. Ο γεωπόνος πρέπει να διαθέτει τις κατάλληλα εξειδικευμένες γνώσεις και να αφιερώνει τον απαραίτητο χρόνο (και όχι 2’ λεπτά..βλέπω το κτήμα από έξω και φεύγω…) που απαιτεί η ουσιαστική επίβλεψη της καλλιέργειας.
2) Συνεργασία σε ετήσια βάση. Ο παραγωγός χρειάζεται να “αμείβει” τον γεωπόνο που του αναθέτει την παρακολούθηση του κτήματος καθ’ όλη τη διάρκεια του έτους (διότι ουδείς δουλεύει δωρεάν πάνω σ’ αυτόν τον πλανήτη). Είναι λάθος ολικής και συμβαίνει μόνο στην Ελλάδα (και όχι στα άλλα προηγμένα κράτη που καλλιεργούν ακτινίδια), όπου ο παραγωγός περιμένει από τον Γεωπόνο που του προμηθεύει τα αγροτικά εφόδια, να του παράσχει (δωρεάν) μια πλήρη Συμβουλευτική υποστήριξη.
3) Συνεπής εφαρμογή των οδηγιών. Ο παραγωγός οφείλει να ακολουθεί πιστά τις οδηγίες του γεωπόνου και να αποφεύγει αυθαίρετες παρεμβάσεις που βασίζονται συνήθως μόνο σε πληροφορίες του διαδικτύου ή του καφενείου…
Η ετήσια παρακολούθηση είναι αναγκαία τόσο για την αποκατάσταση ενός “Προβληματικού” κτήματος όσο και για τη διατήρηση της παραγωγής και της ποιότητας σε ένα κτήμα που ήδη αποδίδει καλά… διότι έχουμε δει πάρα πολλές φορές (Πανελλαδικά),τα κτήματα του σήμερα που είναι υγιή, να καταρρέουν αργότερα, οπότε όλα πρέπει να τα αντιμετωπίζουμε ωςεν δυνάμει “ασθενή” κτήματα.
Τι πρέπει να περιλαμβάνει η ολοκληρωμένη συμβουλευτική
Ο κ. Έξαρχος περιγράφει δέκα βασικούς άξονες που πρέπει να γίνεται η συμβουλευτική στην καλλιέργεια της ακτινιδιάς:
1) Τακτικές επισκέψεις στο κτήμα. Ο γεωπόνος πρέπει να επισκέπτεται τακτικά το κτήμα, να παρακολουθεί την εξέλιξη της καλλιέργειας, να εντοπίζει εγκαίρως τυχόν προβλήματα και να καταγράφει τα πάντα σε ειδικό φάκελο (αρχείο), ξεχωριστά εννοείται για τον κάθε παραγωγό.
2) Πλήρης γνώση του “Ιστορικού” του κτήματος. Ο παραγωγός πρέπει να απαντά στις ερωτήσεις του γεωπόνου και να παρέχει όλα τα απαραίτητα στοιχεία, ώστε να υπάρχει ολοκληρωμένη εικόνα του ιστορικού, των αναγκών αλλά και των προβλημάτων του κτήματος Ακτινιδίων.
Σε κάθε κτήμα, είναι σημαντικό να γνωρίζουμε τις αποδόσεις που είχαν οι προγενέστερες καλλιέργειες, ή ακόμη και εάν υπήρχε στο παρελθόν παραλλακτικότητα στην γονιμότητα του.
3) Αναλύσεις Εδάφους, Φύλλων και Νερού. Να πραγματοποιούνται τακτικές αναλύσεις Εδάφους, Φύλλων και Νερού, σύμφωνα με τα διεθνή πρωτόκολλα. Τα αποτελέσματά τους πρέπει να αποτελούν την βάση για τον σχεδιασμό των προγραμμάτων “λίπανσης”, καθώς και των καλλιεργητικών φροντίδων.
4) Έλεγχος του τρόπου άρδευσης. Να ελέγχεται ο τύπος των μπεκ, τα σημεία που πέφτει το νερό, η διάρκεια και η συχνότητα του ποτίσματος, καθώς και η διήθηση του νερού, ώστε η άρδευση να είναι αποτελεσματική και το φυτό να μην μπαίνει σε υδατικό “Stress”.
5) Φυτοπαθολογικός έλεγχος και πρόγραμμα αντιμετώπισης παθογόνων. Πρέπει να γίνεται τακτικός έλεγχος της “Φυτοϋγείας” και να επιλέγονται τα εγκεκριμένα φυτοπροστατευτικά προϊόντα για προληπτικές ή θεραπευτικές εφαρμογές, ανάλογα με τις βιοτικές καταπονήσεις του κτήματος.
Πάντα όμως πρέπει σε περιπτώσεις που τα συμπτώματα δεν είναι “ξεκάθαρα”, τα δείγματα να αποστέλλονται σε πιστοποιημένα Φυτοπαθολογικά Ινστιτούτα (π.χ. Μπενάκειο).
6) Πρόγραμμα λίπανσης. Να εκδοθεί από την αρχή της Άνοιξης Πρόγραμμα Λίπανσης (γραπτώς), το οποίο καταρτίζεται με βάση τις αναλύσεις και την απόδοση (για να δούμε τι “έφυγε” από θρεπτικά στοιχεία ανά στρέμμα μέσα από το χωράφι, μέσω της συγκομιδής των καρπών)της προηγούμενης χρονιάς. Από την αρχή της καλλιεργητικής περιόδου, ο παραγωγός πρέπει να γνωρίζει εγγράφως πότε, ποια ποσότητα, με ποιον τρόπο και ποιους τύπους λιπασμάτων θα εφαρμόσει.
7) Συνεχής ενημέρωση του παραγωγού. Ο παραγωγός πρέπει να λαμβάνει υπενθυμίσεις και οδηγίες διαχείρισης, κυρίως μέσω “μηνυμάτων”. Επίσης πρέπει να παρέχεται έκτακτη ενημέρωση όταν χρειάζεται, όπως για παράδειγμα μετά από ένα γενικό πρόβλημα (π.χ. παγετό ή χαλαζόπτωση) ή ένα ειδικό πρόβλημα (το οποίο θα δημιουργηθεί μόνο στο κτήμα του).
8) Καθοδήγηση για αειφορική διαχείριση. Ο γεωπόνος πρέπει να ενημερώνει τον παραγωγό για πρακτικές “Αειφορικής” διαχείρισης, όπως η περιορισμένη χρήση ζιζανιοκτόνων, η διατήρηση χλοοτάπητα, η μείωση των διελεύσεων γεωργικών μηχανημάτων μέσα στο κτήμα κ.α.
9) Εκπαίδευση στα μέτρα ασφαλείας. Ο παραγωγός πρέπει να εκπαιδεύεται στην τήρηση των μέτρων ασφαλείας που απαιτούνται για την προστασία του κατά την εφαρμογή των διαφόρων σκευασμάτων και καλλιεργητικών εργασιών.
10) Εκπαίδευση στα μέτρα “Φυτουγείας”. Ο παραγωγός να ενημερώνεται για τα μέτρα υγιεινής που περιορίζουν τη διασπορά παθογόνων μεταξύ αγροκτημάτων (η τήρησή τους έχει ιδιαίτερη σημασία όταν καλλιεργεί περισσότερα από ένα κτήματα).
Τελικό συμπέρασμα
Ο κ. Έξαρχος τονίζει ότι και στα φυτά (όπως και στους ανθρώπους) ισχύει η αρχή “Το προλαμβάνειν είναι καλύτερο του θεραπεύειν”. Η φροντίδα της υγείας του κτήματος, η συνεργασία με τον γεωπόνο και η αειφορική διαχείριση αποτελούν βασικές κατευθύνσεις για κάθε ακτινιδιοπαραγωγό.
Στο πλαίσιο της συμβουλευτικής του δραστηριότητας, ο κ. Έξαρχος παρακολουθεί κτήματα σε διάφορες περιοχές της Ελλάδας. Η συνεργασία αφορά τόσο προβληματικά κτήματα, με στόχο τη βελτίωση της κατάστασής τους, όσο και κτήματα με καλές αποδόσεις, των οποίων οι παραγωγοί πρέπει να επιδιώκουν να διατηρήσουν την καλή παραγωγική τους πορεία τα επόμενα χρόνια.
Θα πρέπει να ενδιαφερόμαστε όχι μόνο για την ποσοτική και ποιοτική απόδοση της τρέχουσας χρονιάς, αλλά και για το μέλλον του φυτικού κεφαλαίου (δηλαδή, των φυτών).
Οι καλές σημερινές αποδόσεις δεν διασφαλίζουν από μόνες τους αντίστοιχα αποτελέσματα στο μέλλον. Όπως επισημαίνει ο κ. Έξαρχος, υπάρχουν περιθώρια βελτίωσης ακόμη και σε ένα κτήμα που αποδίδει καλά, ενώ η έλλειψη κατάλληλης φροντίδας και καθοδήγησης μπορεί να οδηγήσει σε μείωση των αποδόσεων και του βιολογικού (και εμπορικά) χρόνου ζωής του Ακτινιδιώνα.
